Methode · 5 min lezen
Wat is oerpijn? De wortel onder verslaving
De vraag is niet waarom de verslaving, maar waarom de pijn. Wie dat eenmaal ziet, kijkt nooit meer hetzelfde naar stoppen, terugval en wilskracht.
Een oerpijn is een vroege, vaak onbewuste ervaring van afwijzing, onveiligheid, verlies of eenzaamheid die vastgezet is in het systeem. Soms is dat één duidelijke gebeurtenis. Vaker is het een langere periode waarin iemand zich niet volledig veilig, gezien of gedragen voelde. De lading van toen is nooit verwerkt, en precies die lading zoekt het gedrag te dempen.
Twee basisbehoeften
Als kind hebben we twee fundamentele behoeften: verbinding met de mensen om ons heen, en de ruimte om onszelf te mogen zijn. Wanneer we moeten kiezen tussen erbij horen en trouw blijven aan onszelf, offeren we vaak een deel van onszelf op om de verbinding te behouden. Een behoefte die op een belangrijk moment ontbreekt, laat een spoor na in het systeem.
Van reactie naar patroon
Trauma zit niet alleen in wat je is overkomen, maar ook in wat er in jou gebeurde als reactie daarop. Het zenuwstelsel past zich aan: doorgaan op de automatische piloot, je terugtrekken, pleasen, zorgen, controleren. Op dat moment waren dat slimme oplossingen. Maar wat toen nodig was, kan later een patroon worden dat zijn nut heeft verloren.
“Het gedrag is ooit ontstaan als een logische oplossing voor iets wat je niet kon voelen.”
Waarom dit het gedrag in stand houdt
- De oerpijn blijft spanning geven, ook als de situatie van toen allang voorbij is.
- Het middel of gedrag dempt die spanning betrouwbaar en snel, dus blijft het systeem het gebruiken.
- Stoppen voelt onveilig zolang de pijn eronder nog niet is aangeraakt.
- Pas als de lading loskomt, verliest het gedrag zijn functie en daarmee zijn aantrekkingskracht.
Daarom werkt de methode Onbewust Verslaafd van buiten naar binnen: eerst het gedrag en zijn positieve functie begrijpen, dan laag voor laag de bescherming afpellen, totdat de oerkern zichtbaar wordt. Wat zichtbaar wordt, kan veranderen.
Wil je hiermee aan het werk?
Lees ook
Wat is verslaving als regulatiemechanisme?
Verslaving is geen gebrek aan wilskracht, maar een manier waarop het systeem onderliggende pijn reguleert. Lees hoe dat werkt en wat het betekent voor begeleiding.
Waarom stoppen met wilskracht vaak mislukt
Goede voornemens houden zelden stand. Deze uitleg laat zien wat er in het brein en het onderbewustzijn gebeurt bij stoppen, en waarom terugval logisch is.